Afschrijvingsmethode en gebruiksduurverwachtingen
In de Nederlandse wetgeving over consumentenkoop is bepaald dat de verkoper bij een gebrekkig product ook buiten de fabrieksgarantieperiode na aflevering aansprakelijk kan zijn. Vooral bij duurzame gebruiksgoederen is dat mogelijk. In de wetgeving wordt voor de beoordeling van de prestaties van een product gerefereerd aan normale prestaties van soortgelijke producten. De wetgever geeft hiervan echter geen verdere invulling.
De wettelijke aansprakelijkheid van de leverancier wordt begrensd door de gemiddelde gebruiksduur en de consument moet aantonen dat hij een bepaalde gebruiksduur mocht verwachten. Voor zover een bijdrage van de consument in de kosten van vervanging of reparatie op zijn plaats is, gebeurt de verdeling van de kosten van reparatie of vervanging van een gebrekkig product met de consument aan de hand van de verstreken gebruiksduur in verhouding tot de te verwachte gebruiksduur van het product.
Om discussies op de winkelvloer tussen consument en detaillist te beperken, heeft UNETO-VNI een onderzoek laten uitvoeren naar de te verwachte gebruiksduur van elektrotechnische producten.
Onderzoek
Om aan te sluiten aan de dagelijkse praktijk in de detailhandel van wit-, bruin-, grijsgoed en telecomapparatuur is uitgegaan van de productgroepindeling van GfK, die zijn samengevoegd in zeven hoofdgroepen. Omdat de gebruiksduur per consument kan verschillen, is uitgegaan van de gemiddelde gebruiksduur in de praktijk. Bij de vaststelling van de gemiddelde gebruiksduur is meegenomen dat de gebruiksduur van een product door de consument wordt bepaald door economisch-technische factoren (technische levensduur, gebruikskosten) alsook functionele (kwaliteit en functionaliteit van nieuwe producten) en emotionele factoren (vormgeving van nieuwe producten).
Uitgangspunt bij kostenverdeling
Als uitgangspunt voor de verdeling van de kosten is uitgegaan van de aanschafprijs verminderd met een afschrijving hierop gedurende de periode dat het product gebruikt is. Conform de handelspraktijk is de restwaarde van het consumptiegoed aan het eind van de gemiddelde gebruiksperiode op ‘nul’ gezet.
Lineaire afschrijvingsmethode
Vanwege de eenvoud is gekozen voor de systematiek van lineaire afschrijving op de aanschafwaarde gedurende de gemiddelde gebruiksduur. Deze lijn is ook terug te vinden in de uitspraken van de Geschillencommissie Elektro.
De kostenverdeelsleutel is daarbij als volgt: Consumentenbijdrage in de reparatie/vervangingkosten (B) = Reparatie/vervangingkosten (R) x Huidige leeftijd (L) / Gemiddelde gebruiksduur (D), dus B= R x L / D.
Voorbeeld: Een apparaat blijkt drie jaar (L) na aflevering een defect te hebben sinds de aflevering (een non-conformiteit) en moet worden gerepareerd. De reparatiekosten (R) bedragen € 150,-. De gemiddelde gebruiksduurverwachting (D) van dit apparaat is vijf jaar. De consumentenbijdrage (B) voor deze onverwachte reparatie bedraagt € 90,-, hetgeen volgt uit de berekening € 150,- x 3/5 is € 90,-. De detaillist draagt in dit geval € 60,- aan reparatiekosten.
Afschrijvingsmethode en gebruiksduurverwachtingen
Op basis van de laatste inzichten is de gemiddelde gebruiksverwachting van 7 productgroepen vastgesteld en vastgelegd in bovenstaande tabel. Hieruit kan per productgroep en kwaliteitscategorie de gemiddelde gebruiksduur in jaren worden afgelezen.
Wegens het verschil in kwaliteit van producten zijn voor de gemiddelde gebruiksduur drie varianten opgenomen:
- Hoog: voor producten gepositioneerd in de hogere kwaliteitsklassen.
- Midden: voor producten gepositioneerd in de midden kwaliteitsklassen.
- Laag: voor producten gepositioneerd in de lagere kwaliteitsklassen.
Tabel met gebruiksduurverwachtingen
|
|
Gebruiksduur in jaren |
| Productgroep |
Uitzonderingen |
Hoog |
Midden |
Laag |
| Beeld |
|
7 |
6 |
5 |
| |
Videorecorder |
6 |
5 |
4 |
| Audio |
|
7 |
6 |
5 |
| |
Cd- en dvd- en spelerrecorder |
6 |
5 |
4 |
| Groot huishoudelijk |
|
8 |
6 |
4 |
| |
Magnetron |
5 |
4 |
3 |
| Klein huishoudelijk |
|
|
3 |
|
| Car equipment (inbouw) |
|
|
4 |
|
| Office en gaming |
|
3 |
2 |
|
| Portable audio, video, telecom en navigatie |
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
Wanneer er door verklaringen van de leverancier of uit eigen ervaring met een bepaald product, type of model andere gebruiksduurgegevens zijn, dan kunnen die worden aangehouden. Om misverstand te voorkomen wordt uitdrukkelijk opgemerkt dat met een “product” altijd wordt bedoeld een product dat:
- nieuw en ongebruikt is;
- geen showroom- of winkelmodel is;
- een gebruiks- en dus geen verbruiksproduct is;
- een te verwachten gemiddelde gebruiksduur heeft van twee jaar of meer.
Bij de andere producten gelden namelijk andere verwachtingen.
Productgroepindeling
- Onder de groep ‘Beeld’ vallen televisies, settop-boxen, home cinemasets en satelliettuners.
- Onder de groep ‘Audio’ vallen versterkers, tuners, audiosystemen en luidsprekers.
- Onder de groep ‘Groot huishoudelijk’ vallen wasautomaten, wasdrogers, koel- en vriesapparaten, vaatwassers, ovens, kookplaten en afzuigkappen.
- Onder de groep ‘Klein huishoudelijk’ vallen personal care en wellness-apparaten, stofzuigers, strijkijzers, luchtbevochtigers, friteuses, fonduen en grillplaten, keukenapparaten, waterkokers, koffiezetapparaten en espressoapparaten.
- Onder de groep ‘Car equipment’ vallen inbouw audio- en videosystemen, luidsprekers, en navigatie.
- Onder de groep ‘Office en gaming’ vallen pc’s, laptops, notebooks, tablet pc’s, e-books, gameconsoles, beamers, monitors, printers en andere randapparatuur.
- Onder de groep ‘Portable’ vallen mobiele en draadloze telefoons, mp3- en mp4-spelers, draagbare navigatiesystemen, PDA’s, draagbare radio’s, draagbare cd- en dvd-spelers, draagbare gameconsoles, camcorders, digitale fotocamera’s, digitale fotolijsten, hoofdtelefoons en afstandbedieningen.